Artykuły

W przypadku wypadku ze skutkiem śmiertelnym, rodzinie zmarłego poszkodowanego przysługuje szereg roszczeń do sprawcy zdarzenia i jego ubezpieczyciela. W jednym z poprzednich wpisów przedstawiona została tematyka zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby. Koszty pogrzebu z OC sprawcy zdarzenia to kolejne roszczenie, które może przysługiwać rodzinie poszkodowanego. Dzisiejszy wpis poświęcony zostanie właśnie tej tematyce.

Koszty pogrzebu z OC sprawcy zdarzenia – kto może się domagać zwrotu?

Zgodnie z art. 446 § 1 k.c. jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. Zwrotu kosztów pogrzebu może więc dochodzić zarówno członek rodziny zmarłego, jak również inne osoby, które koszty takie poniosły.

Jakie koszty podlegają zwrotowi?

Ustawodawca nie wskazał wprost jakich dokładnie kosztów związanych z pogrzebem można dochodzić. W tym zakresie jednak istnieje bogate orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, które do kosztów tych zalicza przede wszystkim koszty bezpośrednio związane z pogrzebem, a to:

  • przewóz zwłok
  • kremacja
  • nabycie trumny
  • zakup miejsca na cmentarzu,
  • koszt mszy żałobnej
  • koszt oprawy ceremonii pogrzebowej
  • wynagrodzenie organisty
  • koszt nekrologu.

Dodatkowo, możliwe jest również żądanie zawrotu kosztów odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Mogą to być między innymi koszty związane z:

  • postawieniem nagrobka
  • zakupem kwiatów i wieńców
  • zakupem odzieży żałobnej

Koszty te powinny być obliczone według przeciętnych kosztów tych usług w danym środowisku czy regionie. Wskazanie takie znalazło swój wyraz w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1972 r. (sygn. akt I CR 509/72). Mianowicie, w wyroku tym Sąd ograniczył zakres roszczeń odszkodowawczych twierdząc, iż skoro o wysokości odszkodowania pod postacią kosztów wystawienia nagrobka decydują przeciętne zwyczaje, to indywidualne upodobania osób bliskich poszkodowanego, wykraczające poza powszechnie przyjęte, nie mogą obciążać osoby zobowiązanej do odszkodowania.

Czy można żądać zwrotu kosztów stypy?

Jako wydatek zaliczany do kosztu pogrzebu orzecznictwo uznaje również wydatki na poczęstunek osób biorących udział w pogrzebie. W tym wypadku podobnie jak w przypadku innych wydatków koszty te zwracane są przy uwzględnieniu powszechnie przyjętych w danym środowisku zwyczajów. Koszty te podlegają zwrotowi jedynie w zakresie kosztów poczęstunku, nie zaś kosztów tzw. stypy pogrzebowej. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1982 r., sygn. akt: II CR 556/81, w którym wskazano:

Do tych wydatków należy zaliczyć także wydatki na poczęstunek biorących udział w pogrzebie osób, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku, skoro jest to zwyczaj w zasadzie powszechnie przyjęty, zwłaszcza jeżeli jest w danym środowisku stosowany, i dotyczy przede wszystkim krewnych zmarłego (bliższych i dalszych członków rodziny), jak również innych osób bliżej z denatem związanych, np. najbliższych współpracowników itp. Koszt takiego poczęstunku, utrzymany w rozsądnych stosownie do okoliczności granicach (nie mającego charakteru tzw. stypy pogrzebowej), podlega zwrotowi na równi z innymi kosztami pogrzebu zgodnie z art. 446 §1 k.c.

Czy koszty pogrzebu trzeba udowodnić?

Koszty związane z pogrzebem jak każde roszczenie powinno być udowodnione. Warto zatem zachować wszelkie faktury lub inne potwierdzenia poniesienia przedmiotowych kosztów. W innym wypadku ubezpieczyciel może zakwestionować poniesienie przedmiotowych kosztów. Brak takich dowód nie wyklucza jednak uzyskania zwrotu kosztu pogrzebu. Wówczas sąd przyjmie jednak koszty zwyczajowo ponoszone w takiej sytuacji. Potwierdza to wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt: II C 80/60. Sąd uznał w jego treści, iż za koszty pogrzebu można przyjąć koszty zwyczajowo ponoszone w takiej sytuacji, co zdecydowanie ułatwia proces dochodzenia roszczeń w sytuacji braku rachunków dokumentujących poniesione koszty. Doświadczenie bowiem uczy, że nie wszystkie wymienione wyżej koszty związane z pochówkiem są możliwe do udokumentowania fakturami.

Czy zasiłek pogrzebowy należy odliczyć od wysokości odszkodowania?

Wbrew powszechnemu przekonaniu zasiłek pogrzebowy nie podlega zaliczeniu przy ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu kosztu pogrzebu. Potwierdził to w sposób jednoznaczny Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt: III CZP 140/08, w której wskazał, że

Zasiłek pogrzebowy przewidziany w art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu odszkodowania dochodzonego na podstawie art. 446 § 1 k.c.

Podsumowując, osoba która poniosła koszty pogrzebu poszkodowanego zmarłego w wypadku komunikacyjnym, może dochodzić ich zwrotu od sprawcy zdarzenia i jego ubezpieczyciela. Koszty te rozumiane są szeroko jako niemal wszystkie koszty bezpośrednio i pośrednio związane z pogrzebem. Dlatego też, konieczna jest analiza okoliczności konkretnej sprawy i dochodzonych roszczeń. W tym celu przydatna może okazać się pomoc profesjonalnego pełnomocnika.

Konflikt istniejący między rodzicami dziecka niejednokrotnie ma wpływ na dalszych członków rodziny. W swojej praktyce spotykam sytuacje, gdy dziadkowie nie mają właściwych kontaktów ze swoimi wnukami. Powodem takiej sytuacji zazwyczaj nie jest negatywny stosunek rodzica do dziadków, ale negatywny stosunek jednego z rodziców do drugiego z rodziców. Dziadkowie zaś w takiej sytuacji często pomimo ich woli wciągani są w konflikty i niejako karani za czyny swoich dzieci. W takiej sytuacji nasuwa się więc pytanie czy dziadkowie mogą podjąć jakieś kroki prawne celem umożliwienia im kontaktów z wnukiem czy wnukami.

Jakie prawa mają dziadkowie?

Zgodnie z art. 1136 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do kontaktów dziadków z wnukami stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące utrzymywania kontaktów rodziców z dziećmi. Oznacza to, że dziadkowie w przypadku braku porozumienia, mają prawo wystąpić do Sądu z wnioskiem o uregulowanie kontaktów z wnukiem.

Kiedy Sąd ureguluje kontakty z wnukiem?

W postępowaniu dotyczącym ustalenia kontaktów dziadków z wnukami najważniejszą kwestią będzie dobro dziecka. Sąd więc ustala przede wszystkim czy kontakty dziadków z wnukiem są zgodne z dobrem dziecka. W przypadku zatem, gdy dziadkowie rzeczywiście mieli kontakty z wnukami, łączyły ich więzi rodzinne i emocjonalne, kontakty dziadków z wnukami z pewnością uznane zostaną za zgodne z dobrem dzieci. Potwierdza to również orzecznictwo. Wskazać należy na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2988 r. (III CZP 42/88, OSNCP 1989, Nr 10, poz. 156). Podkreślono w niej, że: Rodzice, jak to wyżej wywiedziono, mają obowiązek dbałości o rozwój dziecka w imię jego dobra. Powinni zatem dla pełnego rozwoju jego osobowości umożliwić dziecku kontaktowanie się z jego krewnymi (dziadkami) przy właściwej ich postawie i korzystnym wpływie na dziecko. Kontakty te, wynikające często z silnych więzów emocjonalnych, zwłaszcza dziadków z wnukami, wychowujących je od niemowlęcia, mogą wpływać na lepsze wychowanie i rozwój duchowy dziecka oraz sprzyjają kontynuowaniu więzów wielopokoleniowej rodziny. Takie zachowanie dziadków, okazywanie przywiązania i dbałości o wnuki nie tylko nie kłóci się z interesem dziecka, ale jest ono dla jego dobra.

W jaki sposób mogą odbywać się kontakty dziadków z wnukami?

Kontakty dziadków z wnukami mogą zostać określone na różne sposoby. Kontakty z dzieckiem mogą odbywać się bowiem na różne sposoby, w tym:

  • odwiedziny,
  • spotkania,
  • zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu z noclegiem lub bez,
  • poprzez utrzymywanie korespondencji,
  • poprzez korzystanie ze środków porozumiewania się na odległość, np. telefonicznie, przez Skype, Facebook Messenger, itp.

Sposób uregulowania kontaktów każdorazowo określa Sąd. W tym zakresie istotne więc będzie ustalenie jakie kontakty dziadkowie mieli z wnukami wcześniej, w jaki sposób odbywały się ich kontakty i jaka więź istnieje pomiędzy dziadkami a wnukami.

Podsumowując, kontakty dziadków z wnukami są możliwe nawet wówczas gdy zaburzona została relacja pomiędzy dziadkami a rodzicem lub rodzicami wnuków. W przypadku uniemożliwiania dziadkom kontaktów z wnukami warto w pierwszej kolejności spróbować polubownie uregulować tą kwestię. Jeśli takie działania nie przyniosą rezultaty, dziadkowie mają prawo wystąpić na drogę postępowania sądowego. Sukces w takiej sprawie wymaga odpowiedniego przygotowania dlatego w takich sprawach warto rozważyć skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika.

Zgodnie z przepisami prawa cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że dana osoba jest spadkobiercą bez konieczności potwierdzenia tego orzeczeniem sądowym lub aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza. Pomimo to, w przypadku chęci podjęcia jakichkolwiek działań związanych ze spadkiem, każdy organ, instytucja czy sąd będą wymagać przedłożenia postanowienia sądowego lub aktu poświadczenia dziedziczenia, które ten stan potwierdzają. Stąd też, nasuwa się pytanie kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku? Czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć tylko spadkobierca? Odpowiedź na te pytania znajdziesz w dzisiejszym wpisie.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – co mówią przepisy?

Zgodnie z art. 1025 § 1 kodeksu cywilnego, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycia spadku przez spadkobiercę. Oznacza to, że z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku może wystąpić każda osoba, która ma w tym interes. Kluczowa jest więc odpowiedź na pytanie – czym jest ten interes?

Co to jest interes prawny?

Jak wskazuje się w literaturze, interes w stwierdzeniu nabycia spadku, a co za tym idzie – legitymację do złożenia stosownego wniosku w tym zakresie, mają wszystkie osoby, które są zainteresowane wydaniem takiego postanowienia. Będą to więc osoby, których wynik postępowania dotyczy, w szczególności, gdy jego uzyskanie jest konieczne do realizacji określonych praw. Choć nie sposób wymienić wszystkich osób, które mogą wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, to osobami takimi z pewnością są:

Jak widać nie trzeba być spadkobiercą aby móc złożyć wniosek o stwierdzenie przez daną osobę nabycia spadku. Składając taki wniosek należy jednak dobrze opisać na czym polega nasz interes. Od tego bowiem zależy czy sąd go przyjmie do rozpoznania. W takich sytuacjach przydatna może być pomoc profesjonalnego pełnomocnika, który przygotuje wszystkie dokumenty a następnie złoży wniosek i będzie reprezentował nas przed sądem.

Jak wynika z policyjnych statystyk, w roku 2020 kierujący pojazdami pod wpływem alkoholu spowodowali 1656 wypadków, w których zginęło 216 osób, a rannych zostało 1847 osób. W odniesieniu do ogólnej liczby wypadków, osoby prowadzące samochód pod wpływem alkoholu stanowiły 7,9%. W przeważającej mierze wobec tych osób sądy orzekają czasowy, bądź nawet dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Alternatywą dla zakazu prowadzenia pojazdów może się wówczas okazać blokada alkoholowa.

Co to jest blokada alkoholowa?

Zgodnie z ustawową definicją, blokada alkoholowa to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3. W uproszczeniu blokadę alkoholową można więc porównać do alkomatu montowanego w samochodzie. Blokada do czasu tzw. “dmuchnięcia” ma uniemożliwić start silnika poprzez odcięcie zapłonu. Jeżeli wynik testu jest prawidłowy – kierowca może rozpocząć jazdę.

Kiedy można starać się o blokadę alkoholową?

Osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, może starać się o zastąpienie zakazu prowadzenia pojazdów zakazem prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Możliwość taka istnieje, jeżeli zakaz był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego zakazu (np. jeśli zakaz prowadzenia orzeczono na 3 lata to po upływie co najmniej 1,5 roku) a w przypadku zakazu dożywotniego po upływie co najmniej 10 lat.

Dodatkowo, za taką zmianą musi przemawiać postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego, które uzasadnienia przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

Jak uzyskać blokadę alkoholową?

W celu zamiany zakazu prowadzenia pojazdów na zakaz prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, należy złożyć wniosek do sądu. Osoba starająca się o taką zamianę powinna uzasadnić swój wniosek. Warto więc wskazać swoją dotychczasową postawę oraz konieczność takiej zamiany. W tym zakresie przydatne mogą okazać się względy rodzinne, konieczność prowadzenia pojazdów wynikająca ze sposobu zarobkowania czy odległość miejsca zamieszkania od wykonywanej pracy zarobkowej.

Czy blokada alkoholowa może zostać cofnięta?

Warto pamiętać, że jeżeli skazany rażąco naruszy porządek prawny w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, sąd może orzec o uchyleniu sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową.

Blokada alkoholowa może okazać się alternatywą dla osób, wobec których orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów. Pozwala bowiem na korzystanie z pojazdu przy spełnieniu określonych warunków. Warto więc rozważyć złożenie takiego wniosku. Przy jego formułowaniu przydatny może być udział profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże w argumentacji wniosku i przygotowaniu dokumentów.

Zachowek to instytucja prawa spadkowego, która uprawnia krewnych spadkodawcy (dzieci, wnuki, rodziców oraz małżonka) do uzyskania ze spadku korzyści majątkowych. Instytucja zachowku służy więc ochronie interesów osób najbliższych spadkodawcy.

Komu przysługuje zachowek?

Jak wynika z art. 991 § 1 k.c., zachowek przysługuje:

  • zstępnym spadkodawcy (dzieciom, wnukom, itd.)
  • małżonkowi spadkodawcy
  • rodzicom spadkodawcy.

Prawo do otrzymania zachowku przysługuje ww. osobom jeżeli byłyby powołane do spadku w drodze dziedziczenia ustawowego. Przykładowo spadkodawca zmarł pozostawiając żonę i dwójkę dzieci, którzy są jego spadkobiercami ustawowymi. Spadkodawca pozostawił testament, w którym do dziedziczenia całego spadku powołał tylko swoją żonę. Wówczas osobami uprawnionymi do zachowku są jego dzieci.

Rodzice spadkodawcy byliby uprawnieni do zachowku tylko wtedy, gdyby spadkodawca nie pozostawił dzieci i jego rodzice dziedziczyliby spadek z mocy ustawy razem ze spadkodawcą.

Komu nie przysługuje?

Pomimo przynależności do grona osób uprawnionych do zachowku może okazać się, że nie mamy prawa do jego żądania. Zachowek nie przysługuje bowiem osobom, które:

  • zostały uznane za niegodne dziedziczenia
  • odrzuciły spadek
  • zostały wydziedziczone
  • zrzekły się dziedziczenia

Zachowek nie przysługuje też małżonkowi, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Co ważne, zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę. Oznacza to, że jeżeli przykładowo spadkodawca wydziedziczył swojego syna – jego dzieci jako zstępni spadkodawcy mogą żądać zachowku.

W jakiej formie przysługuje?

Zgodnie z art. 991 § 2 k.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Oznacza to, iż zachowek może być zrealizowany jeszcze za życia spadkodawcy poprzez uczynienie darowizny np. jakiegoś przedmiotu czy nieruchomości. Jeżeli spadkobierca ustawowy nie otrzymał ze spadku żadnego składnika majątkowego lub otrzymał składnik o mniejszej wartości niż był mu należny, może on żądać zapłaty sumy pieniężnej.

Kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku?

Osoba uprawniona może żądać zachowku od:

  • spadkobiercy testamentowego
  • zapisobiercy windykacyjnego
  • osoby obdarowanej przez spadkodawcę.

Ile wynosi zachowek?

Zgodnie z art. 991 § 1 k. c., jeśli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jeśli zstępny uprawniony jest małoletni, to zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy należy się 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Natomiast w innych przypadkach należy się połowa udziału spadkowego.

Obliczenie konkretnej sumy zachowku jest czynnością skomplikowaną i wymaga poczynienia szeregu ustaleń, uwzględniających darowizny i zapisy windykacyjne uczynione przez spadkodawcę. Z tego względu warto rozważyć powierzenie prowadzenia takiej sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, który przeprowadzi te czynności za nas. Warto przy tym pamiętać, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem lat pięciu:

  • od ogłoszenia testamentu – gdy roszczenie związane jest z dziedziczeniem testamentowym
  • od otwarcia spadku – gdy roszczenie związane jest z dziedziczeniem ustawowym.

Kontynuując tematykę prawa spadkowego, w dzisiejszym wpisie zawarto informację na temat zapewnienia spadkowego, którego niejednokrotnie uczestnicy postępowania spadkowego się obawiają. Dlatego też z wpisu dowiesz się kiedy zapewnienie spadkowe jest składane, po co i jakich pytań możesz spodziewać się od Sądu.

Sprawa o stwierdzenie nabycia spadku

Zgodnie z art. 670 § 1 k.p.c., Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkodawca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. Na Sądzie spoczywa bowiem obowiązek ustalenia osób, które dziedziczą po zmarłym.

Zapewnienie spadkowe

Zapewnienie spadkowe jest jednym z dowodów, dzięki którym możemy ustalić tzw. krąg spadkobierców, czyli osoby dziedziczące po zmarłym. Jeżeli spadkobierca, który złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wskazał w nim osoby, które spadek ten powinny odziedziczyć, Sąd może odebrać od uczestników postępowania zapewnienie spadkowe. Takie zapewnienie stanowić ma dowód, że nie ma innych spadkobierców. Z reguły zapewnienie spadkowe odbierane jest od jednego z uczestników postępowania (zazwyczaj wnioskodawcy).

Jakie pytania zada Sąd?

Zapewnienie spadkowe to oświadczenie co do wszystkiego, co jest wiadome osobie je składającej:

  • istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
  • o testamentach spadkodawcy.

Dlatego też, Sąd z pewnością zada pytania:

  • stopień pokrewieństwa ze zmarłym,
  • datę śmierci i ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego;
  • czy zmarły miał dzieci;
  • czy zmarły w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim;
  • czy w chwili śmierci żyli rodzice zmarłego;
  • w zależności od okoliczności danej sprawy, sąd może zapytać również o dalszych krewnych zmarłego;
  • czy spadkobierca pozostawił testament lub testamenty;
  • czy wcześniej toczyła się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym lub czy sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia;
  • czy zostało złożone oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku;
  • czy toczyła się sprawa o uznanie któregoś ze spadkobierców za niegodnych dziedziczenia i czy zapadło w niej orzeczenie sądowe;

Co ważne, pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem. Oznacza to, że złożenie fałszywego zapewnienia spadkowego grozi odpowiedzialnością karną.

Co dalej?

Istnieją sprawy, w których osoba składająca zapewnienie spadkowe nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na zadawane przez Sąd pytania. Przykładowo ktoś wie, że zmarły miał dziecko, ale nie wie jak ono się nazywa, czy żyje, gdzie mieszka. Tak złożone zapewnienie spadkowe będzie dla Sądu niewystarczające. Zdarzają się również sytuacje, że Sąd poweźmie wątpliwość co do wiarygodności złożonego zapewnienia spadkowego lub z uwagi na niestawiennictwo na rozprawie żadna osoba nie złoży zapewnienia. Wówczas, zgodnie z art. 672 k.p.c., Sąd wezwie spadkobierców przez ogłoszenie. Ogłoszenie umieszcza się w piśmie poczytnym na całym obszarze Państwa i podaje publicznie do wiadomości w ostatnim miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy na tym obszarze, w sposób w miejscu tym przyjęty. Po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia sąd wyznaczy w celu rozpoznania zgłoszonych żądań rozprawę, na którą wezwie także osoby, które zgłosiły żądanie i podały miejsce zamieszkania. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo zgłaszający się nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały ustalone.

Jak wynika z powyższego, samo zapewnienie spadkowe nie jest czynnością skomplikowaną niemniej jednak postępowanie spadkowe bywa procesem długotrwałym i niejednokrotnie warto rozważyć udział w nim profesjonalnego pełnomocnika. Pomoc adwokata z pewnością przyczyni się do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i zagwarantuje stronie minimalizację stresu związanego z samym postępowaniem.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, skazany odbywa karę w zakładzie karnym właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub zabezpieczenie. W okresie 6 miesięcy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem lub przed wykonaniem kary, skazany powinien w miarę możliwości odbywać karę we właściwym zakładzie karnym położonym najbliżej przyszłego miejsca stałego pobytu. Przepisy przewidują jednak możliwość przeniesienia skazanego.

Kiedy skazany może zostać przeniesiony do innego zakładu karnego?

Katalog przesłanek przeniesienia skazanego do innego zakładu karnego jest otwarty, a wśród nich wymienione zostały:

  • zmiana przeznaczenia zakładu karnego lub w celu zapewnienia warunków, o których mowa w art. 110 § 2 k.k.w., tzn. warunków jakie powinna spełniać cela mieszkalna;
  • zatrudnienie lub nauka;
  • udzielenie świadczenia zdrowotnego;
  • skierowanie do ośrodka diagnostycznego, oddziału terapeutycznego lub oddziału dla osób stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa aresztu śledczego lub zakładu karnego;
  • udział w czynności procesowej;
  • ważne względy rodzinne;
  • względy związane z bezpieczeństwem skazanego;
  • konieczność zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie.

Do jakiego zakładu karnego skazany może być przeniesiony?

W przypadku wystąpienia jednej z przesłanek przeniesienia skazanego do innego zakładu karnego, przeniesienie to powinno nastąpić do właściwego zakładu karnego. Oznacza to, że skazany powinien zostać przeniesiony do tożsamego z zakładem, w którym przebywa. Przykładowo jeżeli skazany przebywa w zakładzie karnym zamkniętym w systemie terapeutycznym, przeniesienie powinno nastąpić do innego zakładu karnego zamkniętego z systemem terapeutycznym.

Kto decyduje o przeniesieniu skazanego do innego zakładu karnego?

Wniosek o przeniesienie do innego zakładu karnego skazany powinien złożyć do dyrektora zakładu karnego, w którym skazany aktualnie przebywa.

Jedną z najczęstszych podstaw wniosku o przeniesienie do innego zakładu karnego są względy rodzinne. Skazani jako uzasadnienie wniosku mogą wówczas wskazać, iż przeniesienie do innego zakładu karnego uzasadnione jest tym, iż rodzina będzie mogła wówczas skazanego odwiedzać, gdyż skazany będzie przebywał w zakładzie karnym położonym bliżej jego miejsca zamieszkania. Relacje rodzinne mają zaś istotny wpływ na proces resocjalizacji skazanego i ich utrzymywanie pomagają skazanemu w powrocie do rzeczywistości po opuszczeniu zakładu karnego.

Wypadek drogowy dla osoby poszkodowanej często oznacza długi i żmudny proces rekonwalescencji. Odniesione urazy niejednokrotnie powodują u poszkodowanych czasową niezdolność do pracy. W konsekwencji osoby te otrzymują wynagrodzenie w mniejszej wysokości lub uzyskują mniejsze dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Straty te pozwala zrekompensować odszkodowanie z tytułu utraconych dochodów, którego osoba poszkodowana może domagać się obok innych świadczeń.

W jakiej wysokości przysługuje odszkodowanie osobie zatrudnionej?

Odszkodowanie za utracony zarobek stanowi różnicę pomiędzy tym, jakie wynagrodzenie poszkodowany otrzymywał przed zdarzeniem a tym, jakie otrzymuje po zdarzeniu. Nie ma znaczenia czy poszkodowany zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia czy też jednocześnie pracuje na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenie. Najczęściej do utraty zarobku dochodzi w przypadku zwolnienia lekarskiego kiedy poszkodowany otrzymuje 80% dotychczasowego wynagrodzenia. Wówczas wysokość odszkodowania powinna stanowić pozostałe 20%. Jeżeli poszkodowanemu wypłacone zostały jakiekolwiek świadczenia, np. świadczenie rehabilitacyjne wówczas odszkodowanie będzie stanowiło różnicę pomiędzy dotychczasowym wynagrodzeniem a otrzymanymi świadczeniami. Co ważne, odszkodowanie wypłacane jest w kwocie netto.

W jakiej wysokości przysługuje odszkodowanie osobie prowadzącej działalność gospodarczą?

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczy wysokość odszkodowania zależy od tego czy w wyniku zdarzenia poszkodowany utracił dotychczasowy dochód lub czy dochód ten uległ zmniejszeniu. Istotne jest przy tym wykazanie, że dochody te uległy zmniejszeniu właśnie na skutek niemożności wykonywania działalności gospodarczej w wyniku zdarzenia drogowego i odniesionych w nim urazów.

Utracone korzyści

Odszkodowanie może obejmować również utracone korzyści, tzn. korzyści które poszkodowany uzyskałby gdyby nie zdarzenie drogowego. Jak podkreślają sądy powszechne i Sąd Najwyższy w swych orzeczeniach, utrata spodziewanych korzyści ma zwykle charakter hipotetyczny. Stąd też, konieczne jest wykazanie realności szkody z tak dużym prawdopodobieństwem, które uzasadnia przyjęcie wniosku, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2004 r., sygn. akt: III CK 495/02).
Podsumowując, wypadek i brak możliwości zarobkowania nie musi oznaczać utraty dotychczasowych dochodów. Przepisy prawa pozwalają bowiem na ubieganie się odszkodowania z tytułu utraconego zarobku. Roszczenie z tego tytułu może być dochodzone obok innych roszczeń, jak zadośćuczynienie. Prawidłowa analiza stanu faktycznego sprawy i wybór roszczeń, które przysługują poszkodowanemu jest bardzo istotna. W sposób bezpośredni wpływa bowiem na wysokość świadczeń, które otrzyma poszkodowany. Dlatego też, warto powierzyć prowadzenie takiej sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Nagła i niespodziewana śmierć bliskiej osoby w wyniku wypadku komunikacyjnego jest dla członków rodziny ogromną traumą. W tak dramatycznych chwilach, pieniądze to ostatnia rzecz, o której wówczas myślą. Pomimo, że nie zwrócą one życia zmarłego, warto wiedzieć w jakich okolicznościach bliskim osoby poszkodowanej należy się zadośćuczynienie i co należy zrobić, aby je uzyskać.

Co to jest zadośćuczynienie za śmierć bliskiej osoby?

Zadośćuczynienie za śmierć bliskiej osoby to świadczenie, które ma zrekompensować doznaną krzywdę, złagodzić cierpienie wywołane śmiercią osoby najbliższej i pomóc pokrzywdzonemu w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym sytuacji.

Komu przysługuje zadośćuczynienie?

Zadośćuczynienie przysługuje najbliższym członkom rodziny zmarłego. Dominuje stanowisko, zgodnie z którym o tym, kto należy do kręgu najbliższych członków rodziny w rozumieniu art. 446 § 4 k.c., decydują faktyczne relacje zachodzące pomiędzy zmarłym a osobą ubiegającą się o zadośćuczynienie, a nie pokrewieństwo czy inna więź formalnoprawna, jak powinowactwo czy stosunek przysposobienia. W praktyce, najbliższymi członkami rodziny zmarłego będą małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, a nawet wnuki czy teściowie. W określonych sytuacjach możliwym jest również dochodzenie zadośćuczynienia przez osoby, które nie są najbliższymi członkami rodzinami, jak konkubent.

Jaka kwota zadośćuczynienia przysługuje członkom rodziny?

Wysokość zadośćuczynienia należna członkom rodziny zmarłego nie została nigdzie ściśle określona. Decydującym elementem w tym zakresie jest rozmiar doznanej krzywdy oraz stopień pokrewieństwa ze zmarłym. Jak wskazuje orzecznictwo sądowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt: I ACa 62/19, LEX nr: 2770847):

na rozmiar krzywdy mają wpływ: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne, poczucie osamotnienia i pustki, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez zmarłego, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania oraz wiek pokrzywdzonego

Krzywda powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. W przypadku ustalania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej należy zwrócić uwagę na konieczność uwzględniania dynamicznego charakteru krzywdy spowodowanej śmiercią takiej osoby, stopnia cierpień psychicznych, ich intensywności oraz długotrwałości. W zależności od konkretnych okoliczność wysokość zadośćuczynienia może kształtować się od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych.

Jak ubiegać się o zadośćuczynienie?

Celem otrzymania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej należy zgłosić się do ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia. Działanie to można podjąć samodzielnie. Niejednokrotnie jednak ze względu na towarzyszące takim sprawom emocje warto prowadzenie sprawy powierzyć doświadczonemu pełnomocnikowi, który nie tylko pomoże przygotować niezbędną dokumentację ale również podejmie w imieniu poszkodowanych stosowne działania.

Wiele osób kojarzy przyjęcie spadku z nabyciem konkretnych składników majątkowych poprawiających sytuację materialną spadkobierców. Spadek to jednak aktywa i pasywa, co oznacza, że spadkobierca może odziedziczyć również długi spadkodawcy. Po śmierci spadkodawcy jego spadkobiercy mogą przyjąć spadek wprost, tzn. bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe lub przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, tzn. z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe. Spadkobierca może również odrzucić spadek, co oznacza brak odpowiedzialności za długi spadkowe. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza z jednej strony pozwala na zachowanie aktywów wchodzących w skład spadku z drugiej zaś strony zabezpiecza spadkobiercę przed odpowiedzialnością za całość długów spadkowych do ich pełnej wysokości. Dlatego warto wiedzieć czym jest spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Co oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości aktywów wchodzących w skład spadku. Przykładowo jeżeli spadkodawca posiadał majątek o wartości 100.000 zł i długi w kwocie 300.000 zł, spadkobierca odpowiada za długi spadkowe do kwoty 100.000 zł.

Kiedy warto przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza warto rozważyć, gdy spadkobiercy wiedzą, iż spadkobierca pozostawił po sobie majątek a jednocześnie mają wiedzę lub przypuszczenie, że majątek spadkodawcy był obciążony zobowiązaniami wobec osób trzecich. Takie rozwiązanie warto również wziąć pod rozwagę, gdy spadkobiercy nie mają wiedzy co jak wyglądał stan majątkowy spadkobiercy.

Jak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego zasadą jest, iż oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno być złożone w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia w tym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca może zatem w terminie 6 miesięcy od powzięcia informacji o śmierci spadkodawcy złożyć przed Sądem lub przed notariuszem oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli w tym terminie nie złoży żadnego oświadczenia będzie to jednoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Przyjąłem spadek z dobrodziejstwem inwentarza i co dalej?

Po przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca zobowiązany jest przeprowadzić inwentarz spadkowy, tzn. listę składników majątku spadkodawcy oraz jego zobowiązań. Może to nastąpić w formie:

  • spisu inwentarza sporządzanego przez komornika na podstawie postanowienia sądu o sporządzeniu spisu inwentarza
  • wykazu inwentarza sporządzonego samodzielnie przez spadkobiercę na stosownym formularzu lub przez notariusza w formie protokołu obejmującego wykaz inwentarza

Istotne jest, aby podane przez spadkobiercę informacje były rzetelne. Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy nie będzie miało bowiem zastosowania, gdy ten podstępnie pominie przedmioty należące do spadku lub przedmioty zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględni nieistniejące długi.

Jeżeli po złożeniu wykazu inwentarza ujawnią się przedmioty należące do spadku, przedmioty zapisów windykacyjnych lub długi spadkowe, które zostały pominięte w wykazie inwentarza, składający wykaz zobowiązany jest go uzupełnić.

Spłata długów spadkowych

Po złożeniu przez spadkobiercę wykazu inwentarza lub po sporządzeniu spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym wykazem bądź sporządzonym spisem.

Jak wynika z powyższego, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest formą zabezpieczenia spadkobiercy, który ma wiedzę o majątku pozostawionym przez spadkobiercę a jednocześnie wie lub przypuszcza, że spadkodawca pozostawił po sobie również niespłacone długi. Taka forma przyjęcia spadku pozwala na zachowanie aktywów spadku z jednoczesnym ograniczeniem odpowiedzialności spadkobiercy.