Agnieszka Pernal-Trojańska

Rozwód pociąga za sobą wiele zmian w naszym dotychczasowym życiu. Dla wielu małżonków rozwód oznacza rozpoczęcie nowego życia. Dlatego też, zastanawiają się oni czy możliwy jest powrót do nazwiska rodowego? Pytanie to pojawia się również wówczas, gdy małżonek, którego nazwisko przyjęte zostało przez drugiego małżonka, po rozwodzie wyraża żądanie zmiany nazwiska. W dzisiejszym wpisie omówiona zostanie zmiana nazwiska po rozwodzie.

Ile mam czasu na powrót do poprzedniego nazwiska?

Zgodnie z art. 58 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu może powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

Jak powrócić do poprzedniego nazwiska?

Małżonek, który po rozwodzie chce powrócić do poprzedniego nazwiska powinien udać się do Urzędu Stanu Cywilnego i złożyć przed jego kierownikiem oświadczenie o powrocie do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Na wizytę należy przygotować dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport) oraz informację o miejscu, w którym sporządzono akt małżeństwa, jak również dacie uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Przed wizytą należy też dokonać opłaty skarbowej w wysokości 11 zł. Po przyjęciu oświadczenia, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego sporządza protokół, który podpisuje urzędnik i osoba składająca oświadczenie. Następnie protokół ten przesyłany jest do kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, który sporządził akt małżeństwa. Wzmianka o zmianie nazwiska umieszczona zostanie na akcie małżeństwa, zaś odpis skrócony aktu będzie zawierał aktualne nazwisko. Wówczas można używać poprzedniego nazwiska.

Zmiana nazwiska po rozwodzie – co jeśli przebywam za granicą?

Zmiana nazwiska po rozwodzie, gdy przebywamy za granicą również jest możliwa. Wówczas oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa można złożyć przed konsulem. Celem złożenia oświadczenia przed konsulem należy uiścić opłatę konsularną w kwocie 50 euro. Dodatkowo, na wizytę w konsulacie należy przygotować również odpis prawomocnego orzeczenia sądu o rozwodzie lub odpis zupełny aktu małżeństwa z wpisem o rozwodzie (czyli wzmianką o rozwodzie).

Czy mogę zmienić nazwisko po upływie 3 miesięcy od rozwodu?

Zmiana nazwiska możliwa jest również po upływie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Taka zmiana jednak nie następuje na podstawie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Osoba, której upłynął termin na złożenie oświadczenia o powrocie do poprzedniego nazwiska może skorzystać z administracyjnej zmiany nazwiska. W tym celu należy złożyć wniosek o zmianę nazwiska do kierownika Urzędu Stanu Cywilnego i wykazać, że istnieje ważny powód przemawiający za zmianą nazwiska. Urzędnik ocenia czy rzeczywiście zachodzą podstawy przemawiające za zmianą nazwiska a następnie wydaje stosowną decyzję. Dlatego też, w przypadku chęci zmiany nazwiska po rozwodzie warto pamiętać, aby zrobić to w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu.

Szalejąca inflacja, rosnące ceny produktów, mediów i utrzymania mieszkania powodują, że wielu rodziców samotnie wychowujących dziecko ma spore problemy z zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb. Alimenty dotychczas otrzymywane od drugiego z rodziców nie pozwalają, jak wcześniej, pokryć comiesięcznych wydatków związanych z wyżywieniem, edukacją czy leczeniem dziecka. W tej sytuacji wielu rodziców zastanawia się czy możliwe jest podwyższenie dotychczasowych alimentów? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w dzisiejszym wpisie.

Kiedy można żądać podwyższenia alimentów?

Odpowiedź na to pytanie znajduje się w art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym zmiana orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego jest możliwa w razie zmiany stosunków. Zmiana wysokości alimentów może nastąpić więc wówczas, gdy alimenty te zostały już ustalone bądź prawomocnym wyrokiem bądź też ugodą.

Jak rozumieć zmianę stosunków?

Zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (dziecka) oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (rodzica). Dlatego też, zmiana stosunków powinna nastąpić właśnie w tym zakresie. Dotyczyć ona może albo potrzeb dziecka (np. rozpoczęcie edukacji) albo też możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica (np. podjęcie lepiej płatnej pracy zarobkowej). Istotne aby zmiana ta nastąpiła w czasie po ustaleniu alimentów w pierwotnej wysokości.

Czy inflacja może być powodem do podwyższenia alimentów?

Na to pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Kwestia ta rozważona została zarówno przez judykaturę, jak i doktrynę. W związku z treścią art. 3581 § 3 k.c., według którego – w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania – sąd może, po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, choćby było ustalone w orzeczeniu lub umowie, Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 kwietnia 1991 r., sygn. akt: III CZP 24/91 wyjaśnił, że również w wypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza podstawę orzekania o zmianie wysokości świadczeń alimentacyjnych może stanowić tylko art. 138 k.r.o. Żądanie bowiem zmiany wysokości świadczeń alimentacyjnych jest roszczeniem alimentacyjnym, regulujący zaś tę materię art. 138 k.r.o. jest przepisem szczególnym również w stosunku do art. 3581 k.c.

Kiedy można wystąpić z pozwem o podwyższenie alimentów?

Przepisy nie przewidują jaki czas musi upłynąć od ustalenia alimentów w dotychczasowej wysokości, aby można było wystąpić o ich podwyższenie. Kluczowe znaczenie ma wyłącznie zmiana stosunków, która może wystąpić nawet po kilku miesiącach od prawomocnego orzeczenia dotychczasowych alimentów.

Podwyższenie alimentów – co należy zrobić?

Celem podwyższenia alimentów należy wystąpić z pozwem do Sądu. Powodzenie naszej sprawy zależy w znacznej mierze od prawidłowego jej przygotowania zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W takich sprawach bardzo istotną rolę odgrywają dowody uzasadniające zmianę stosunków, od której zależy podwyższenie alimentów. Istotne jest również uzasadnienie pozwu i wskazanie na wszystkie okoliczności dowodzące zmiany bądź w zakresie potrzeb dziecka bądź też zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica zobowiązanego do alimentacji. Dlatego też, w takich sprawach warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Osoba ta pomoże przygotować stronie materiał dowodowy a następnie w jej imieniu skonstruuje prawidłowy pod względem formalnym i merytorycznym pozew. Od tego bowiem zależy uzyskanie korzystnego dla strony wyroku.

Wypadek w szkole może zdarzyć się każdemu dziecku. Częstą przyczyną wypadku w szkole jest niewłaściwa opieka i nadzoru nad dziećmi przez nauczycieli czy też nieodpowiedni stan pomieszczeń szkoły. Warto wiedzieć, iż w takiej sytuacji poszkodowanemu uczniowi poza odszkodowaniem z ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków przysługują również roszczenia do placówki wychowawczej z jej polisy OC. Warto więc wiedzieć kiedy i jakich roszczeń można dochodzić od szkoły.

Kiedy szkoła odpowiada za wypadek ucznia?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Nauczyciele i inni pracownicy szkoły mają obowiązek zapewnić wskazane wyżej warunki, a nadto podejmować działania umożliwiające rozwiązywanie konfliktów w zespole uczniów oraz pomiędzy uczniami a innymi członkami społeczności szkolnej. Zadania te spoczywają na pracownikach oświaty zarówno w trakcie zajęć lekcyjnych, jak również w trakcie przerwy lekcyjnej, zajęć dodatkowych, wycieczek szkolnych czy też dłuższych wyjazdów (np. zielona szkoła). Rodzice oddając swoje dzieci do szkoły powierzają bowiem opiekę nad nimi właśnie nauczycielom.

Odpowiedzialność szkoły za wypadek zachodzi więc kiedy nauczyciel lub inny pracownik szkoły nie wypełni spoczywających na nim obowiązków, a w konsekwencji dojdzie do wypadku, w którym jeden z uczniów zostanie poszkodowany.

Odpowiedzialność za wypadek ponosi zawsze organ prowadzący szkołę. W przypadku placówek publicznych będzie to zazwyczaj gmina, natomiast w przypadku placówek niepublicznych osoba fizyczna lub prawna.

Wypadek w szkole – jak postępować?

Opiekun dziecka po uzyskaniu informacji o wypadku w szkole w pierwszej kolejności powinien dążyć do wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku. W tym celu w szkole powołany zostanie zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy. Jeżeli dorosły uczeń lub w przypadku uczniów niepełnoletnich – jego opiekun prawny nie zgadza się z treścią ustaleń poczynionych przez zespół powypadkowy, wszelki uwagi i zastrzeżenia należy zgłosić w terminie 7 dni od otrzymania protokołu. Treść protokołu może bowiem mieć kluczowe znaczenia dla dochodzenia roszczeń od placówki.

Poza wskazaną powyżej czynnością, należy też zgromadzić wszelką dokumentację medyczną z przebiegu leczenia.

Jakie roszczenia przysługują w związku z wypadkiem w szkole?

W przypadku spełnienia przesłanek do pociągnięcia placówki do odpowiedzialności cywilnej za wypadek w szkole, poszkodowany może dochodzić szeregu roszczeń. Między innymi, poszkodowany może żądać między innymi:

  • odszkodowania z tytułu kosztów leczenia
  • odszkodowania z tytułu kosztów opieki
  • renty
  • zadośćuczynienia za ból i cierpienie psychiczne

W przypadku, gdy wypadek miał skutek śmiertelny, również najbliżsi członkowie rodziny mogą dochodzić:

  • zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej
  • zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu zmarłego.

Co istotne, wysokość dochodzonych roszczeń nie jest ograniczona kwotowo. Zależy ona od rozmiaru szkody (wysokości kosztów leczenia) oraz bólu i cierpienia doznanego na skutek wypadku.

W przypadku zaistnienia wypadku w szkole warto więc ustalić czy był to nieszczęśliwy wypadek czy też doszło do niego na skutek zaniedbań nauczycieli i innych pracowników oświaty, tj. z ich winy. Pozwoli to następnie na pociągnięcie placówki do odpowiedzialności cywilnej, zaś uzyskane kwoty z pewnością przyczynią się do powrotu poszkodowanego do zdrowia oraz złagodzenia doznanego bólu i cierpienia.

W przypadku wypadku ze skutkiem śmiertelnym, rodzinie zmarłego poszkodowanego przysługuje szereg roszczeń do sprawcy zdarzenia i jego ubezpieczyciela. W jednym z poprzednich wpisów przedstawiona została tematyka zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby. Koszty pogrzebu z OC sprawcy zdarzenia to kolejne roszczenie, które może przysługiwać rodzinie poszkodowanego. Dzisiejszy wpis poświęcony zostanie właśnie tej tematyce.

Koszty pogrzebu z OC sprawcy zdarzenia – kto może się domagać zwrotu?

Zgodnie z art. 446 § 1 k.c. jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. Zwrotu kosztów pogrzebu może więc dochodzić zarówno członek rodziny zmarłego, jak również inne osoby, które koszty takie poniosły.

Jakie koszty podlegają zwrotowi?

Ustawodawca nie wskazał wprost jakich dokładnie kosztów związanych z pogrzebem można dochodzić. W tym zakresie jednak istnieje bogate orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, które do kosztów tych zalicza przede wszystkim koszty bezpośrednio związane z pogrzebem, a to:

  • przewóz zwłok
  • kremacja
  • nabycie trumny
  • zakup miejsca na cmentarzu,
  • koszt mszy żałobnej
  • koszt oprawy ceremonii pogrzebowej
  • wynagrodzenie organisty
  • koszt nekrologu.

Dodatkowo, możliwe jest również żądanie zawrotu kosztów odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Mogą to być między innymi koszty związane z:

  • postawieniem nagrobka
  • zakupem kwiatów i wieńców
  • zakupem odzieży żałobnej

Koszty te powinny być obliczone według przeciętnych kosztów tych usług w danym środowisku czy regionie. Wskazanie takie znalazło swój wyraz w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1972 r. (sygn. akt I CR 509/72). Mianowicie, w wyroku tym Sąd ograniczył zakres roszczeń odszkodowawczych twierdząc, iż skoro o wysokości odszkodowania pod postacią kosztów wystawienia nagrobka decydują przeciętne zwyczaje, to indywidualne upodobania osób bliskich poszkodowanego, wykraczające poza powszechnie przyjęte, nie mogą obciążać osoby zobowiązanej do odszkodowania.

Czy można żądać zwrotu kosztów stypy?

Jako wydatek zaliczany do kosztu pogrzebu orzecznictwo uznaje również wydatki na poczęstunek osób biorących udział w pogrzebie. W tym wypadku podobnie jak w przypadku innych wydatków koszty te zwracane są przy uwzględnieniu powszechnie przyjętych w danym środowisku zwyczajów. Koszty te podlegają zwrotowi jedynie w zakresie kosztów poczęstunku, nie zaś kosztów tzw. stypy pogrzebowej. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1982 r., sygn. akt: II CR 556/81, w którym wskazano:

Do tych wydatków należy zaliczyć także wydatki na poczęstunek biorących udział w pogrzebie osób, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku, skoro jest to zwyczaj w zasadzie powszechnie przyjęty, zwłaszcza jeżeli jest w danym środowisku stosowany, i dotyczy przede wszystkim krewnych zmarłego (bliższych i dalszych członków rodziny), jak również innych osób bliżej z denatem związanych, np. najbliższych współpracowników itp. Koszt takiego poczęstunku, utrzymany w rozsądnych stosownie do okoliczności granicach (nie mającego charakteru tzw. stypy pogrzebowej), podlega zwrotowi na równi z innymi kosztami pogrzebu zgodnie z art. 446 §1 k.c.

Czy koszty pogrzebu trzeba udowodnić?

Koszty związane z pogrzebem jak każde roszczenie powinno być udowodnione. Warto zatem zachować wszelkie faktury lub inne potwierdzenia poniesienia przedmiotowych kosztów. W innym wypadku ubezpieczyciel może zakwestionować poniesienie przedmiotowych kosztów. Brak takich dowód nie wyklucza jednak uzyskania zwrotu kosztu pogrzebu. Wówczas sąd przyjmie jednak koszty zwyczajowo ponoszone w takiej sytuacji. Potwierdza to wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt: II C 80/60. Sąd uznał w jego treści, iż za koszty pogrzebu można przyjąć koszty zwyczajowo ponoszone w takiej sytuacji, co zdecydowanie ułatwia proces dochodzenia roszczeń w sytuacji braku rachunków dokumentujących poniesione koszty. Doświadczenie bowiem uczy, że nie wszystkie wymienione wyżej koszty związane z pochówkiem są możliwe do udokumentowania fakturami.

Czy zasiłek pogrzebowy należy odliczyć od wysokości odszkodowania?

Wbrew powszechnemu przekonaniu zasiłek pogrzebowy nie podlega zaliczeniu przy ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu kosztu pogrzebu. Potwierdził to w sposób jednoznaczny Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt: III CZP 140/08, w której wskazał, że

Zasiłek pogrzebowy przewidziany w art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu odszkodowania dochodzonego na podstawie art. 446 § 1 k.c.

Podsumowując, osoba która poniosła koszty pogrzebu poszkodowanego zmarłego w wypadku komunikacyjnym, może dochodzić ich zwrotu od sprawcy zdarzenia i jego ubezpieczyciela. Koszty te rozumiane są szeroko jako niemal wszystkie koszty bezpośrednio i pośrednio związane z pogrzebem. Dlatego też, konieczna jest analiza okoliczności konkretnej sprawy i dochodzonych roszczeń. W tym celu przydatna może okazać się pomoc profesjonalnego pełnomocnika.

Konflikt istniejący między rodzicami dziecka niejednokrotnie ma wpływ na dalszych członków rodziny. W swojej praktyce spotykam sytuacje, gdy dziadkowie nie mają właściwych kontaktów ze swoimi wnukami. Powodem takiej sytuacji zazwyczaj nie jest negatywny stosunek rodzica do dziadków, ale negatywny stosunek jednego z rodziców do drugiego z rodziców. Dziadkowie zaś w takiej sytuacji często pomimo ich woli wciągani są w konflikty i niejako karani za czyny swoich dzieci. W takiej sytuacji nasuwa się więc pytanie czy dziadkowie mogą podjąć jakieś kroki prawne celem umożliwienia im kontaktów z wnukiem czy wnukami.

Jakie prawa mają dziadkowie?

Zgodnie z art. 1136 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do kontaktów dziadków z wnukami stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące utrzymywania kontaktów rodziców z dziećmi. Oznacza to, że dziadkowie w przypadku braku porozumienia, mają prawo wystąpić do Sądu z wnioskiem o uregulowanie kontaktów z wnukiem.

Kiedy Sąd ureguluje kontakty z wnukiem?

W postępowaniu dotyczącym ustalenia kontaktów dziadków z wnukami najważniejszą kwestią będzie dobro dziecka. Sąd więc ustala przede wszystkim czy kontakty dziadków z wnukiem są zgodne z dobrem dziecka. W przypadku zatem, gdy dziadkowie rzeczywiście mieli kontakty z wnukami, łączyły ich więzi rodzinne i emocjonalne, kontakty dziadków z wnukami z pewnością uznane zostaną za zgodne z dobrem dzieci. Potwierdza to również orzecznictwo. Wskazać należy na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2988 r. (III CZP 42/88, OSNCP 1989, Nr 10, poz. 156). Podkreślono w niej, że: Rodzice, jak to wyżej wywiedziono, mają obowiązek dbałości o rozwój dziecka w imię jego dobra. Powinni zatem dla pełnego rozwoju jego osobowości umożliwić dziecku kontaktowanie się z jego krewnymi (dziadkami) przy właściwej ich postawie i korzystnym wpływie na dziecko. Kontakty te, wynikające często z silnych więzów emocjonalnych, zwłaszcza dziadków z wnukami, wychowujących je od niemowlęcia, mogą wpływać na lepsze wychowanie i rozwój duchowy dziecka oraz sprzyjają kontynuowaniu więzów wielopokoleniowej rodziny. Takie zachowanie dziadków, okazywanie przywiązania i dbałości o wnuki nie tylko nie kłóci się z interesem dziecka, ale jest ono dla jego dobra.

W jaki sposób mogą odbywać się kontakty dziadków z wnukami?

Kontakty dziadków z wnukami mogą zostać określone na różne sposoby. Kontakty z dzieckiem mogą odbywać się bowiem na różne sposoby, w tym:

  • odwiedziny,
  • spotkania,
  • zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu z noclegiem lub bez,
  • poprzez utrzymywanie korespondencji,
  • poprzez korzystanie ze środków porozumiewania się na odległość, np. telefonicznie, przez Skype, Facebook Messenger, itp.

Sposób uregulowania kontaktów każdorazowo określa Sąd. W tym zakresie istotne więc będzie ustalenie jakie kontakty dziadkowie mieli z wnukami wcześniej, w jaki sposób odbywały się ich kontakty i jaka więź istnieje pomiędzy dziadkami a wnukami.

Podsumowując, kontakty dziadków z wnukami są możliwe nawet wówczas gdy zaburzona została relacja pomiędzy dziadkami a rodzicem lub rodzicami wnuków. W przypadku uniemożliwiania dziadkom kontaktów z wnukami warto w pierwszej kolejności spróbować polubownie uregulować tą kwestię. Jeśli takie działania nie przyniosą rezultaty, dziadkowie mają prawo wystąpić na drogę postępowania sądowego. Sukces w takiej sprawie wymaga odpowiedniego przygotowania dlatego w takich sprawach warto rozważyć skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika.

Zgodnie z przepisami prawa cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że dana osoba jest spadkobiercą bez konieczności potwierdzenia tego orzeczeniem sądowym lub aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza. Pomimo to, w przypadku chęci podjęcia jakichkolwiek działań związanych ze spadkiem, każdy organ, instytucja czy sąd będą wymagać przedłożenia postanowienia sądowego lub aktu poświadczenia dziedziczenia, które ten stan potwierdzają. Stąd też, nasuwa się pytanie kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku? Czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć tylko spadkobierca? Odpowiedź na te pytania znajdziesz w dzisiejszym wpisie.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – co mówią przepisy?

Zgodnie z art. 1025 § 1 kodeksu cywilnego, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycia spadku przez spadkobiercę. Oznacza to, że z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku może wystąpić każda osoba, która ma w tym interes. Kluczowa jest więc odpowiedź na pytanie – czym jest ten interes?

Co to jest interes prawny?

Jak wskazuje się w literaturze, interes w stwierdzeniu nabycia spadku, a co za tym idzie – legitymację do złożenia stosownego wniosku w tym zakresie, mają wszystkie osoby, które są zainteresowane wydaniem takiego postanowienia. Będą to więc osoby, których wynik postępowania dotyczy, w szczególności, gdy jego uzyskanie jest konieczne do realizacji określonych praw. Choć nie sposób wymienić wszystkich osób, które mogą wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, to osobami takimi z pewnością są:

Jak widać nie trzeba być spadkobiercą aby móc złożyć wniosek o stwierdzenie przez daną osobę nabycia spadku. Składając taki wniosek należy jednak dobrze opisać na czym polega nasz interes. Od tego bowiem zależy czy sąd go przyjmie do rozpoznania. W takich sytuacjach przydatna może być pomoc profesjonalnego pełnomocnika, który przygotuje wszystkie dokumenty a następnie złoży wniosek i będzie reprezentował nas przed sądem.

Jak wynika z policyjnych statystyk, w roku 2020 kierujący pojazdami pod wpływem alkoholu spowodowali 1656 wypadków, w których zginęło 216 osób, a rannych zostało 1847 osób. W odniesieniu do ogólnej liczby wypadków, osoby prowadzące samochód pod wpływem alkoholu stanowiły 7,9%. W przeważającej mierze wobec tych osób sądy orzekają czasowy, bądź nawet dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Alternatywą dla zakazu prowadzenia pojazdów może się wówczas okazać blokada alkoholowa.

Co to jest blokada alkoholowa?

Zgodnie z ustawową definicją, blokada alkoholowa to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3. W uproszczeniu blokadę alkoholową można więc porównać do alkomatu montowanego w samochodzie. Blokada do czasu tzw. “dmuchnięcia” ma uniemożliwić start silnika poprzez odcięcie zapłonu. Jeżeli wynik testu jest prawidłowy – kierowca może rozpocząć jazdę.

Kiedy można starać się o blokadę alkoholową?

Osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, może starać się o zastąpienie zakazu prowadzenia pojazdów zakazem prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Możliwość taka istnieje, jeżeli zakaz był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego zakazu (np. jeśli zakaz prowadzenia orzeczono na 3 lata to po upływie co najmniej 1,5 roku) a w przypadku zakazu dożywotniego po upływie co najmniej 10 lat.

Dodatkowo, za taką zmianą musi przemawiać postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego, które uzasadnienia przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

Jak uzyskać blokadę alkoholową?

W celu zamiany zakazu prowadzenia pojazdów na zakaz prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, należy złożyć wniosek do sądu. Osoba starająca się o taką zamianę powinna uzasadnić swój wniosek. Warto więc wskazać swoją dotychczasową postawę oraz konieczność takiej zamiany. W tym zakresie przydatne mogą okazać się względy rodzinne, konieczność prowadzenia pojazdów wynikająca ze sposobu zarobkowania czy odległość miejsca zamieszkania od wykonywanej pracy zarobkowej.

Czy blokada alkoholowa może zostać cofnięta?

Warto pamiętać, że jeżeli skazany rażąco naruszy porządek prawny w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, sąd może orzec o uchyleniu sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową.

Blokada alkoholowa może okazać się alternatywą dla osób, wobec których orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów. Pozwala bowiem na korzystanie z pojazdu przy spełnieniu określonych warunków. Warto więc rozważyć złożenie takiego wniosku. Przy jego formułowaniu przydatny może być udział profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże w argumentacji wniosku i przygotowaniu dokumentów.

Zachowek to instytucja prawa spadkowego, która uprawnia krewnych spadkodawcy (dzieci, wnuki, rodziców oraz małżonka) do uzyskania ze spadku korzyści majątkowych. Instytucja zachowku służy więc ochronie interesów osób najbliższych spadkodawcy.

Komu przysługuje zachowek?

Jak wynika z art. 991 § 1 k.c., zachowek przysługuje:

  • zstępnym spadkodawcy (dzieciom, wnukom, itd.)
  • małżonkowi spadkodawcy
  • rodzicom spadkodawcy.

Prawo do otrzymania zachowku przysługuje ww. osobom jeżeli byłyby powołane do spadku w drodze dziedziczenia ustawowego. Przykładowo spadkodawca zmarł pozostawiając żonę i dwójkę dzieci, którzy są jego spadkobiercami ustawowymi. Spadkodawca pozostawił testament, w którym do dziedziczenia całego spadku powołał tylko swoją żonę. Wówczas osobami uprawnionymi do zachowku są jego dzieci.

Rodzice spadkodawcy byliby uprawnieni do zachowku tylko wtedy, gdyby spadkodawca nie pozostawił dzieci i jego rodzice dziedziczyliby spadek z mocy ustawy razem ze spadkodawcą.

Komu nie przysługuje?

Pomimo przynależności do grona osób uprawnionych do zachowku może okazać się, że nie mamy prawa do jego żądania. Zachowek nie przysługuje bowiem osobom, które:

  • zostały uznane za niegodne dziedziczenia
  • odrzuciły spadek
  • zostały wydziedziczone
  • zrzekły się dziedziczenia

Zachowek nie przysługuje też małżonkowi, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Co ważne, zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę. Oznacza to, że jeżeli przykładowo spadkodawca wydziedziczył swojego syna – jego dzieci jako zstępni spadkodawcy mogą żądać zachowku.

W jakiej formie przysługuje?

Zgodnie z art. 991 § 2 k.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Oznacza to, iż zachowek może być zrealizowany jeszcze za życia spadkodawcy poprzez uczynienie darowizny np. jakiegoś przedmiotu czy nieruchomości. Jeżeli spadkobierca ustawowy nie otrzymał ze spadku żadnego składnika majątkowego lub otrzymał składnik o mniejszej wartości niż był mu należny, może on żądać zapłaty sumy pieniężnej.

Kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku?

Osoba uprawniona może żądać zachowku od:

  • spadkobiercy testamentowego
  • zapisobiercy windykacyjnego
  • osoby obdarowanej przez spadkodawcę.

Ile wynosi zachowek?

Zgodnie z art. 991 § 1 k. c., jeśli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jeśli zstępny uprawniony jest małoletni, to zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy należy się 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Natomiast w innych przypadkach należy się połowa udziału spadkowego.

Obliczenie konkretnej sumy zachowku jest czynnością skomplikowaną i wymaga poczynienia szeregu ustaleń, uwzględniających darowizny i zapisy windykacyjne uczynione przez spadkodawcę. Z tego względu warto rozważyć powierzenie prowadzenia takiej sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, który przeprowadzi te czynności za nas. Warto przy tym pamiętać, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem lat pięciu:

  • od ogłoszenia testamentu – gdy roszczenie związane jest z dziedziczeniem testamentowym
  • od otwarcia spadku – gdy roszczenie związane jest z dziedziczeniem ustawowym.

Kontynuując tematykę prawa spadkowego, w dzisiejszym wpisie zawarto informację na temat zapewnienia spadkowego, którego niejednokrotnie uczestnicy postępowania spadkowego się obawiają. Dlatego też z wpisu dowiesz się kiedy zapewnienie spadkowe jest składane, po co i jakich pytań możesz spodziewać się od Sądu.

Sprawa o stwierdzenie nabycia spadku

Zgodnie z art. 670 § 1 k.p.c., Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkodawca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. Na Sądzie spoczywa bowiem obowiązek ustalenia osób, które dziedziczą po zmarłym.

Zapewnienie spadkowe

Zapewnienie spadkowe jest jednym z dowodów, dzięki którym możemy ustalić tzw. krąg spadkobierców, czyli osoby dziedziczące po zmarłym. Jeżeli spadkobierca, który złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wskazał w nim osoby, które spadek ten powinny odziedziczyć, Sąd może odebrać od uczestników postępowania zapewnienie spadkowe. Takie zapewnienie stanowić ma dowód, że nie ma innych spadkobierców. Z reguły zapewnienie spadkowe odbierane jest od jednego z uczestników postępowania (zazwyczaj wnioskodawcy).

Jakie pytania zada Sąd?

Zapewnienie spadkowe to oświadczenie co do wszystkiego, co jest wiadome osobie je składającej:

  • istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
  • o testamentach spadkodawcy.

Dlatego też, Sąd z pewnością zada pytania:

  • stopień pokrewieństwa ze zmarłym,
  • datę śmierci i ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego;
  • czy zmarły miał dzieci;
  • czy zmarły w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim;
  • czy w chwili śmierci żyli rodzice zmarłego;
  • w zależności od okoliczności danej sprawy, sąd może zapytać również o dalszych krewnych zmarłego;
  • czy spadkobierca pozostawił testament lub testamenty;
  • czy wcześniej toczyła się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym lub czy sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia;
  • czy zostało złożone oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku;
  • czy toczyła się sprawa o uznanie któregoś ze spadkobierców za niegodnych dziedziczenia i czy zapadło w niej orzeczenie sądowe;

Co ważne, pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem. Oznacza to, że złożenie fałszywego zapewnienia spadkowego grozi odpowiedzialnością karną.

Co dalej?

Istnieją sprawy, w których osoba składająca zapewnienie spadkowe nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na zadawane przez Sąd pytania. Przykładowo ktoś wie, że zmarły miał dziecko, ale nie wie jak ono się nazywa, czy żyje, gdzie mieszka. Tak złożone zapewnienie spadkowe będzie dla Sądu niewystarczające. Zdarzają się również sytuacje, że Sąd poweźmie wątpliwość co do wiarygodności złożonego zapewnienia spadkowego lub z uwagi na niestawiennictwo na rozprawie żadna osoba nie złoży zapewnienia. Wówczas, zgodnie z art. 672 k.p.c., Sąd wezwie spadkobierców przez ogłoszenie. Ogłoszenie umieszcza się w piśmie poczytnym na całym obszarze Państwa i podaje publicznie do wiadomości w ostatnim miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy na tym obszarze, w sposób w miejscu tym przyjęty. Po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia sąd wyznaczy w celu rozpoznania zgłoszonych żądań rozprawę, na którą wezwie także osoby, które zgłosiły żądanie i podały miejsce zamieszkania. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo zgłaszający się nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały ustalone.

Jak wynika z powyższego, samo zapewnienie spadkowe nie jest czynnością skomplikowaną niemniej jednak postępowanie spadkowe bywa procesem długotrwałym i niejednokrotnie warto rozważyć udział w nim profesjonalnego pełnomocnika. Pomoc adwokata z pewnością przyczyni się do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i zagwarantuje stronie minimalizację stresu związanego z samym postępowaniem.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, skazany odbywa karę w zakładzie karnym właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub zabezpieczenie. W okresie 6 miesięcy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem lub przed wykonaniem kary, skazany powinien w miarę możliwości odbywać karę we właściwym zakładzie karnym położonym najbliżej przyszłego miejsca stałego pobytu. Przepisy przewidują jednak możliwość przeniesienia skazanego.

Kiedy skazany może zostać przeniesiony do innego zakładu karnego?

Katalog przesłanek przeniesienia skazanego do innego zakładu karnego jest otwarty, a wśród nich wymienione zostały:

  • zmiana przeznaczenia zakładu karnego lub w celu zapewnienia warunków, o których mowa w art. 110 § 2 k.k.w., tzn. warunków jakie powinna spełniać cela mieszkalna;
  • zatrudnienie lub nauka;
  • udzielenie świadczenia zdrowotnego;
  • skierowanie do ośrodka diagnostycznego, oddziału terapeutycznego lub oddziału dla osób stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa aresztu śledczego lub zakładu karnego;
  • udział w czynności procesowej;
  • ważne względy rodzinne;
  • względy związane z bezpieczeństwem skazanego;
  • konieczność zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie.

Do jakiego zakładu karnego skazany może być przeniesiony?

W przypadku wystąpienia jednej z przesłanek przeniesienia skazanego do innego zakładu karnego, przeniesienie to powinno nastąpić do właściwego zakładu karnego. Oznacza to, że skazany powinien zostać przeniesiony do tożsamego z zakładem, w którym przebywa. Przykładowo jeżeli skazany przebywa w zakładzie karnym zamkniętym w systemie terapeutycznym, przeniesienie powinno nastąpić do innego zakładu karnego zamkniętego z systemem terapeutycznym.

Kto decyduje o przeniesieniu skazanego do innego zakładu karnego?

Wniosek o przeniesienie do innego zakładu karnego skazany powinien złożyć do dyrektora zakładu karnego, w którym skazany aktualnie przebywa.

Jedną z najczęstszych podstaw wniosku o przeniesienie do innego zakładu karnego są względy rodzinne. Skazani jako uzasadnienie wniosku mogą wówczas wskazać, iż przeniesienie do innego zakładu karnego uzasadnione jest tym, iż rodzina będzie mogła wówczas skazanego odwiedzać, gdyż skazany będzie przebywał w zakładzie karnym położonym bliżej jego miejsca zamieszkania. Relacje rodzinne mają zaś istotny wpływ na proces resocjalizacji skazanego i ich utrzymywanie pomagają skazanemu w powrocie do rzeczywistości po opuszczeniu zakładu karnego.